|
|
 |
 |
|
|
१२ शान्तिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
12.318. अध्यायः 318
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
याज्ञवल्क्येन जनकंप्रति इन्द्रियतद्विषयतदभिमानिदेवताकथनम्॥ 1॥ तथा सत्वादिगुणत्रयकार्यधर्मप्रतिपादनम्॥ 2॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text
याज्ञवल्क्य उवाच। 12-318-0x(6509)(78270)
पादावध्यात्ममित्याहुर्ब्राह्मणास्तत्त्वदर्शिनः।
गन्तव्यमधिभूतं च विष्णुस्तत्राधिदैवतम्॥ 12-318-1(78271)
पायुरध्यात्ममित्याहुर्यथातत्त्वार्थदर्शिनः।
विसर्गमधिभूतं च मित्रस्तत्राधिदैवतम्॥ 12-318-2(78272)
उपस्थोऽध्यात्ममित्याहुर्यथायोगप्रदर्शिनः।
अधिभूतं तथाऽऽनन्दो दैवतं च प्रजापतिः॥ 12-318-3(78273)
हस्तावध्यात्ममित्याहुर्यथासङ्ख्यानदर्शिनः।
कर्तव्यमधिभूतं तु इन्द्रस्तत्राधिदैवतम्॥ 12-318-4(78274)
वागध्यात्ममिति प्राहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः।
वक्तव्यमधिभूतं तु वह्निस्तत्राधिदैवतम्॥ 12-318-5(78275)
चक्षुरध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः।
रूपमत्राधिभूतं तु सूर्यश्चाप्यधिदैवतम्॥ 12-318-6(78276)
श्रोत्रमध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः।
शब्दस्तत्राधिभूतं तु दिशश्चात्राधिदैवतम्॥ 12-318-7(78277)
जिह्वामध्यात्ममित्याहुर्यथाश्रुतिनिदर्शिनः।
रस एवाधिभूतं तु आपस्तत्राधिदैवतम्॥ 12-318-8(78278)
घ्राणमध्यात्ममित्याहुर्थथाश्रुतिनिदर्शिनः।
गन्ध एवाधिभूतं तु पृथिवी चाधिदैवतम्॥ 12-318-9(78279)
त्वगध्यात्ममिति प्राहुस्तत्त्वबुद्धिविशारदाः।
स्पर्शमेवाधिभूतं तु पवनश्चाधिदैवतम्॥ 12-318-10(78280)
मनोऽध्यात्ममिति प्राहुर्यथा शास्त्रविशारदाः।
मन्तव्यमधिभूतं तु चन्द्रमाश्चाधिदैवतम्॥ 12-318-11(78281)
आहंकारिकमध्यात्ममाहुस्तत्त्वनिदर्शिनः।
अभिमानोऽधिभूतं तु बुद्धिश्चात्राधिदैवतम्॥ 12-318-12(78282)
बुद्धिरध्यात्ममित्याहुर्यथावदभिदर्शिनः।
बोद्धव्यमधिभूतं तु क्षेत्रज्ञश्चाधिदैवतम्॥ 12-318-13(78283)
एषा ते व्यक्तितो राजन्विभूतिरनुदर्शिता।
आदौ मध्ये तथाऽन्ते च यथा तत्त्वेन तत्त्ववित्॥ 12-318-14(78284)
प्रकृतिर्गुणान्विकुरुते स्वच्छन्देनात्मकाम्यया।
क्रीडार्थे तु महाराज शतशोऽथ सहस्रशः॥ 12-318-15(78285)
यथा दीपसहस्राणि दीपान्मर्त्याः प्रकुर्वते।
प्रकृतिस्तथा विकुरुते पुरुषस्य गुणान्बहून्॥ 12-318-16(78286)
सत्वमानन्द उद्रेकः प्रीतिः प्राकाम्यमेव च।
सुखं शुद्धत्वमारोग्यं संतोषः श्रद्दधानता॥ 12-318-17(78287)
अकार्पण्यमसंरम्भः क्षमा धृतिरहिंसता।
समता सत्यमानृण्यमार्जवं ह्रीरचापलम्॥ 12-318-18(78288)
शौचमार्दवमाचारमलौल्यं हृद्यसंभ्रमः।
इष्टानिष्टवियोगानां कृतानामविकत्थना॥ 12-318-19(78289)
दानेन चात्मग्रहणमस्पृहत्वं परार्थता।
सर्वभूतदया चैव सत्वस्यैते गुणाः स्मृताः॥ 12-318-20(78290)
रजोगुणानां संघातो रूपमैश्वर्यविग्रहौ।
अत्यागित्वमकारुण्यं सुखदुःखोपसेवनम्॥ 12-318-21(78291)
परापवादेषु रतिर्विवादानां च सेवनम्।
अहंकारस्त्वसत्कारश्चिन्ता वैरोपसेवनम्॥ 12-318-22(78292)
परितापोऽभिहरणं ह्रीनाशोऽनार्जवं तथा।
भेदः परुषता चैव कामक्रोधो मदस्तथा॥ 12-318-23(78293)
दर्पो द्वेषोऽतिमानश्च एते प्रोक्ता रजोगुणाः।
तामसानां तुं संघातान्प्रवक्ष्याम्युपधार्यताम्॥ 12-318-24(78294)
मोहोऽप्रकाशस्तामिस्रमन्धतामिस्रसंज्ञितम्।
मरणं चान्धतामिस्रं तामिस्रं क्रोध उज्यते॥ 12-318-25(78295)
तमसो लक्षणानीह भक्षणाद्यभिरोचनम्।
भोजनानामपर्याप्तिस्तथा पेयेष्वतृप्तता॥ 12-318-26(78296)
गन्धवासो विहारेषु शयनेष्वासनेषु च।
दिवास्वप्ने विवादे च प्रमादेषु च वै रतिः॥ 12-318-27(78297)
नृत्यवादित्रगीतानामज्ञानाच्छ्रद्दधानता।
द्वेषो धर्मविशेषाणामेते वै तामसा गुणाः॥ ॥ 12-318-28(78298)
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि अष्टादशाधिकत्रिशततमोऽध्यायः॥ 318॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes
12-318-4 यथा तत्वनिदर्शिनः इति थ. पाठः॥ 12-318-19 शौचतारमपारुप्यमपैशुनमिति ड. पाठः। इष्टापूर्वविशेषाणामिति ट. ड. पाठः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|